|
Onderwerp
van de maand
november:
HYPOTHYREOIDIE
BIJ DE HOND
Hypothyreoidie
is het ziektebeeld dat ontstaat als gevolg van
onvoldoende circulerend schildklierhormoon. Deze
endocrinologische afwijking kan diverse symptomen
omvatten, waarbij de vacht een belangrijke rol
speelt. Vandaar dat we er hier wat dieper op
ingaan.
Hypothyreoidie
kan verschillende oorzaken hebben:
jodiumdeficiëntie, een stoornis in de
hormoonhuishouding, of een tweezijdig kwaadaardige
tumor in de schildklier. Deze oorzaken zijn in de
dierenwereld zo zeldzaam, dat er geen rekening mee
gehouden hoeft te
worden.
Bij
honden zijn er twee soorten die in de veterinaire
wereld wel gezien worden: de verkregen primaire
hypothyreoidie en de secundaire hypothyreoidie.
Aangezien de secundaire vorm minder dan 5% van deze
beide vormen uitmaakt, beperken we ons hier alleen
tot de verkregen primaire
hypothyreoidie.
Het
lichaam van de hond heeft schildklierhormonen (T3
en T4) nodig om organen en weefsels optimaal te
kunnen laten functioneren. Vooral de T4 kan als
brandstof beschouwd worden voor veel reacties in
het lichaam. Het is dus te begrijpen dat een tekort
aan deze stof het hele metabolisme in de war kan
brengen.
De
meeste honden die last krijgen van een zogenaamde
traagwerkende schildklier, zijn al wat op leeftijd.
We kunnen onderscheid maken tussen twee
soorten:
- Lymfocytaire
thyreoiditis
- Idiopatische
atrofie
De
Lymfocytaire thyreoiditis is een auto-immuun
gemedieerde aandoening. Dit wil zeggen dat de
grondslag ligt in het immuunsysteem van de hond.
Het afweersysteem van de hond maakt daarbij
afweerstoffen aan, waardoor de eigen schildklier
wordt vernietigd. Hierdoor treedt dus een tekort op
aan de aanmaak van schildklierhormonen. Dit speelt
meestal over een lange periode, meestal wel zo'n 4
jaar, voordat er uiteindelijk pas enige symptomen
worden waargenomen.
Deze
vorm komt vaker voor bij bepaalde rassen, zoals de
Ierse Setter, de Bobtail, de Beagle, de Dobermann
en de Duitse Dog.
Idiopatische
atrofie wil zeggen dat de schildklier slinkt en dat
daarvoor nog geen oorzaak bekend is. Ook deze vorm
komt bij sommige rassen wat meer voor, zoals bij de
Airedale Terrier, de Golden Retriever, de miniatuur
Schnauzer, de Cocker Spaniel en de Dashond
(Teckel).
Zoals
we al eerder vertelden hebben de
schildklierhormonen effect op vele reacties in het
lichaam. Hierdoor komt het dat er vele
verschillende symptomen kunnen worden waargenomen
als de schildklier niet goed functioneerd. Deze
symptomen kunnen in hoeveelheid en soort enorm
verschillen bij diverse
honden.
De
meest bekende en veel-voorkomende symptomen hebben
te maken met de vacht en de huid. Er treedt
haarverlies op, voornamelijk in de flanken, maar
soms ook aan de staart, achter de oren of boven de
hielen. De huid wordt droog en schilferig en kleurt
steeds donkerder. Er is echter geen
jeuk!
De
hond wordt dik, is sloom en suffig, heeft nergens
interesse in en lijkt alleen maar op warme plekjes
te willen gaan liggen. Soms zijn er ook ernstiger
symptomen waar te nemen, zoals verlammingen,
epileptiforme aanvallen, spierzwakte en
hypothermie.
De
diagnose hypothyreoidie is te stellen middels een
eenvoudig bloedonderzoek, waarbij de waarden van T4
en TSH (Thyroid Stimulerend Hormoon) worden
gemeten. Een heleboel dingen echter kunnen ervoor
zorgen dat de T4 waarde (te) laag is, zoals
bijvoorbeeld medicijngebruik (corticosteroiden,
ofwel prednisolon) of stress, of de waarden zijn
gewoon "standaard" iets te laag. Dit is de reden
dat ook TSH wordt gemeten. TSH (zoals het woord al
zegt) stimuleert de schildklier tot het aanmaken
van T4. Als er dus te weinig T4 wordt aangemaakt,
is de verwachting dat er een hele hoge waarde van
TSH aanwezig is, om zodoende de schildklier aan te
zetten tot T4 afgifte. Als de uitslag van een
bloedonderzoek dus een lage T4 met een hoge TSH
waarde aangeeft, dan is de diagnose hypothyreoidie
bevestigt.
Soms
echter komt er naast een lage T4 waarde ook een erg
lage TSH waarde naar voren. Dit kan wijzen op een
tumor in de schildklier of Cushing Disease. Deze
vorm valt echter onder secundaire hypothyreoidie en
gaan we derhalve niet verder op in.
Als
de diagnose hypothyreoidie is gesteld, wordt een
therapie ingesteld, die bestaat uit het toedienen
van schildklierhormonen in de vorm van tabletjes.
In het begin van de therapie kunnen de klachten met
betrekking tot de vacht in eerste instantie
verergeren: de haren worden broos en vallen nog
meer uit. Dit is echter van voorbijgaande aard en
als de therapie aanslaat zullen de vacht en huid
zeker weer gezond worden.
|